Po przyjeździe na SOR widzisz, że osoby, które przyszły później, wchodzą do gabinetu przed Tobą. Zwykle decyduje o tym triaż, czyli ocena pilności pomocy, ale przydzielona kategoria nie oznacza, że stan zdrowia nie może się zmienić podczas czekania.

O kolejności przyjęcia decyduje pilność stanu, nie godzina przyjścia
- Triaż na SOR przypisuje pacjenta do jednej z pięciu kategorii pilności.
- Kolory oznaczają maksymalny czas do pierwszego kontaktu z lekarzem, a nie gwarantowany czas zakończenia leczenia.
- Gdy stan się pogarsza, od razu zgłoś to personelowi, nawet jeśli triaż już się odbył.
- Rozmowa z dyspozytorem o wysłaniu karetki to inny proces niż segregacja medyczna na SOR.
Pięć kolorów ustawia kolejkę według pilności
Na SOR-ze kolor opaski lub informacja po badaniu wstępnym porządkuje kolejkę według stanu pacjentów. Czerwony oznacza natychmiastowy kontakt z lekarzem, a niebieski najniższy priorytet. To dlatego kolejność przyjścia nie musi odpowiadać kolejności przyjęć.
W polskim systemie segregację prowadzi uprawniony pracownik medyczny, a jej wynik zapisuje się w systemie TOPSOR i karcie segregacji medycznej. Czasy przypisane kategoriom określa serwis pacjent.gov.pl.
| Kolor | Maksymalny czas do pierwszego kontaktu z lekarzem | Co oznacza dla pacjenta |
|---|---|---|
| Czerwony | Natychmiast | Najwyższa pilność |
| Pomarańczowy | Do 10 minut | Pomoc bardzo pilna |
| Żółty | Do 60 minut | Pomoc pilna |
| Zielony | Do 120 minut | Pomoc odroczona |
| Niebieski | Do 240 minut | Najniższy priorytet |
Ten czas dotyczy pierwszego kontaktu z lekarzem, nie całej wizyty. Badania, konsultacje, obserwacja albo konieczny zabieg mogą wydłużyć pobyt. Uważam, że właśnie pomylenie czasu oczekiwania z czasem zakończenia leczenia najczęściej prowadzi do nieporozumień.
Kolor nie jest diagnozą ani obietnicą stałego oczekiwania
Kolor opisuje pilność ocenioną w danym momencie, a nie pełne rozpoznanie choroby. Nie stanowi też gwarancji, że kolejka przebiegnie dokładnie według podanego czasu: lekarz może najpierw zająć się osobą, której stan nagle się pogorszył.
Przykład: dwie osoby zgłaszają się z bólem. Jedna ma niewielkie, stabilne dolegliwości, druga nagle zaczyna mieć duszność i zaburzenia świadomości. Nawet jeśli pierwsza osoba czeka dłużej, pilniejsza ocena drugiej może zmienić kolejność przyjęć.
Osoby z kategorią zieloną lub niebieską, których stan nie wskazuje na nagłe zagrożenie zdrowia, mogą zostać skierowane do POZ albo nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Nie oznacza to, że zgłoszone objawy są zmyślone, lecz że SOR ocenia je jako mniej pilne niż problemy innych pacjentów.
Gdy objawy nasilają się w poczekalni, zgłoś to od razu
Po triażu stan może się zmienić, dlatego nie czekaj biernie, jeśli pojawią się nowe lub wyraźnie silniejsze objawy. Podejdź do personelu i opisz, co się zmieniło oraz kiedy. Nie zakładaj, że ktoś sam zauważy pogorszenie.
| Sytuacja | Możliwy skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Narastająca duszność, omdlenie lub zaburzenia świadomości | Stan może wymagać pilniejszej oceny niż podczas pierwszego badania | Natychmiast poinformuj personel SOR |
| Nowy, silny ból w klatce piersiowej albo nagłe osłabienie | Zmiana objawów może wpłynąć na ocenę pilności | Nie czekaj na planowe wezwanie, zgłoś zmianę pracownikowi |
| Brak pogorszenia, ale długie oczekiwanie | Sam czas nie oznacza, że przydzielony priorytet automatycznie się zmienił | Zapytaj personel o dalsze postępowanie, a przy nowych objawach zgłoś je ponownie |
Zasady SOR przewidują ponowną ocenę stanu oczekujących pacjentów, a szczegóły organizacji mogą zależeć od sytuacji na oddziale. Jeśli nie wiesz, do kogo podejść, powiedz o pogorszeniu pracownikowi przy stanowisku rejestracji lub segregacji, zamiast opuszczać oddział bez informacji.
Dyspozytor pogotowia ustala wysłanie zespołu, nie kolor SOR
Telefon pod numer alarmowy i triaż w szpitalu bywają wrzucane do jednego worka, ale to dwa różne etapy. Dyspozytor medyczny zbiera informacje i ustala priorytet wysłania zespołu; kategoria kolorystyczna dotyczy pacjenta ocenianego na SOR-ze.
Podczas rozmowy podaj dokładne miejsce zdarzenia, objawy, liczbę osób wymagających pomocy i informacje potrzebne do kontaktu. Jeśli dyspozytor odmówi wysłania zespołu, powinien wyjaśnić decyzję i przekazać zalecenia dotyczące dalszego postępowania, jak opisuje Ministerstwo Zdrowia.
Przy bezpośrednim zagrożeniu życia, na przykład utracie przytomności, ciężkich zaburzeniach oddychania lub podejrzeniu udaru, dzwoń pod 112 albo 999. Nie jedź samodzielnie na SOR, jeśli stan osoby może pogorszyć się w drodze.
Dane o SOR-ach pokazują, skąd biorą się długie kolejki
Duża kolejka nie oznacza, że każdy oczekujący ma podobny poziom pilności. W kontroli dziesięciu szpitali Najwyższa Izba Kontroli podała, że niemal połowa pacjentów nie wymagała pilnej pomocy lekarskiej, a 6,2% należało do grupy najwyższego zagrożenia zdrowotnego. To dane z kontrolowanych placówek, nie odsetki dla każdego SOR-u w Polsce.
W praktyce oznacza to, że ruch w poczekalni może wyglądać niesprawiedliwie, choć personel kieruje się stopniem zagrożenia, nie kolejnością wejścia. Przy mniej pilnych dolegliwościach właściwszy może być POZ lub nocna i świąteczna opieka zdrowotna, ale nagłe nasilenie objawów zmienia sytuację i trzeba je zgłosić.
Najważniejsze jest zgłoszenie zmiany stanu
Po przydzieleniu koloru pamiętaj, że ocena opisuje stan z chwili triażu. Nowe objawy zgłaszaj natychmiast, a przy nagłym zagrożeniu życia dzwoń pod numer alarmowy. Ta informacja ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani oceny ratownika; w razie wątpliwości skontaktuj się z personelem medycznym.